Lelylijn: Spoorzoeken van West naar Noord?

In de Nederlandse politiek druppelt wat door over iets dat de ‘Lelylijn’ wordt genoemd: een snellere treinverbinding van de Randstad met het Noorden. In verkiezingsprogramma’s voor de Tweede Kamerverkiezingen gaat dit terugkomen, maar niet iedereen is overtuigd: er wordt slechts ingezet op een trein wat is gebaseerd op een “bewezen” technologie. 

Voor nu klinkt een korte termijn oplossing politiek gezien als de gouden greep want daar valt mee te scoren. Maar gezien de investering die er mee is gemoeid kunnen we dan niet beter in een oplossing investeren dat klaar is voor de toekomst?  En wat is een “bewezen” oplossing? Dat wordt niet benoemd. In een land als Japan rijden treinen stipt op tijd volgens op dit moment bewezen technologie, waar door de lobbyclubs en politiek met geen woord over gerept wordt. Begrijpelijk, dit is namelijk tijdens een bestuursperiode voor huidige bestuurders op basis van wat bij hen zelf bekend is te overzien. En voor hen die in de politieke hunkerbunker zitten. Maar op lange termijn is de samenleving er niet bij gebaat!

In het noorden was het de werkgeverslobby VNO-NCW Noord die destijds indrukwekkend actie voerde voor een zweeftrein als een nieuw vervoersconcept, waar echter landelijk de handen niet voor op elkaar kwamen. Het ongeluk in Lathen (Emsland) op de proefbaan liet men de zweeftrein vergeten. Het gaat nu dan ook vooral over een spoor van de Randstad naar Groningen. In Groningen hoopt de politiek bovendien op een “wonderlijn:” dit is een soort “tram” naar Leer en verder. De kapotte enkelspoors-spoorbrug over de Ems gooit dan ook veel roet in het eten. 

Waar hebben huidige en toekomstige generaties baat bij? 

Ons lijkt het volgende: het realiseren van een duurzame, toekomstbestendige verbinding (Randstad – Noord NL – NW Europa). Daar moeten we op inzetten en stimuleren dat de krachten van bedrijven en kennisinstellingen binnen en buiten Nederland goed worden benut en gestimuleerd.

Duurzame verbindingen in Europees verband, ontsluiting van (onder meer) Noord Nederland richting de Randstad en Noordwest Europa, alternatieven voor vliegen en het stimuleren van innovatie om robuuste en toekomstbestendige oplossingen. Kortom, anders denken is van belang! Misschien heet het straks wel helemaal geen ‘trein’ of misschien zelfs geen ‘openbaar vervoer’. Al aan het eind van de twintigste eeuw werd in de Randstad gesproken over een snelle verbinding van de vliegvelden Schiphol, Eelde en Bremen, om deze vliegvelden als multimodale hubs met elkaar te verbinden. Het alternatief concurreert dan ook direct met vliegverkeer. 

Wat ons betreft dient de politiek de voorwaarden te creëren, waarbij niet blind wordt gestaard op een spoorlijn zoals we deze nu kennen. En als het wel een spoorachtige oplossing wordt: wil je daar dan steden voor open graven? Of twee keer investeren? Eerst investeren in een oplossing die nu acceptabel is maar niet klaar voor de toekomst en daarna in de toekomst nogmaals een investering vanuit Den Haag verwachten. Politiek beslist, de inwoner betaalt. 

Het gaat in elk geval over een periode heen, die langer duurt dan een bestuursperiode van een politicus of lobbyorganisatie dat politiek gevoed wordt. Duitse bestuurders gaven eerder al aan dat een snelle verbinding (vanuit onder meer Hamburg) interessant is als Noord Nederland wordt verbonden met een snellere lijn naar Amsterdam, schreef het Dagblad van het Noorden nog in 2018. En daarom pleiten we voor een dialoog met alle mogelijke stakeholders op de lijn: “Randstad – Scandinavië.” 

(Student) onderzoekers:

Calicocat vraagt (student-) onderzoekers dan ook om mee te werken aan een onderzoek naar een duurzame, toekomstbestendige verbinding (Randstad – Noord NL – NW Europa)